İnternet perakendeciliğinde sepet hazırlama süreci mağaza verileriyle yapay zeka arayüzlerine taşınıyor

İnternet alışverişinde ürünün parça numarasını, stok kodunu veya teknik tanımlarını bilmeyen tüketicilerin ihtiyaçlarını kendi cümleleriyle aktarabilmesini sağlayan yeni bir sistem geliştirildi.

Bu sistemde yapay zeka alışveriş asistanı, tüketicinin aktardığı gereksinimleri satıcının sistemindeki doğrulanmış özelliklerle doğrudan eşleştiriyor. Girilen bilgiler eşleşme için yeterli olmadığında sistem kafadan tahmin yürütmek yerine model, ebat veya kullanım alanı gibi eksik ayrıntıları kullanıcıya soruyor. Stok durumu, fiyatlar ve indirimler sohbet kayıtlarından değil, perakendecinin kendi altyapısından canlı çekiliyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.’nin tescilli markası olan Fiberport, hayata geçirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çalışmasının standart bir sohbet botu olmadığını, doğrudan mağaza veritabanına entegre çalışan bir ticaret kanalı olduğunu belirtiyor. 26 yıllık yazılım tecrübesine sahip şirket, bu alışveriş deneyimini sunan Türkiye’nin ilk yazılım kuruluşu olduğunu vurguluyor. Geliştirilen teknoloji, Ticaret Bakanlığı verileri doğrultusunda 2025 yılında yüzde 52,2 artarak yaklaşık 4,57 trilyon TL’ye yükselen ve dolar bazında yüzde 29 artışla 115 milyar doları geçen yerli e-ticaret ekosistemini hedefliyor.

Küresel protokoller ve güvenli kasa modeli

Modelin benimsediği ödeme mantığı dünyadaki büyük teknoloji sağlayıcılarının güncel adımlarıyla paralel ilerliyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT bünyesindeki Instant Checkout sisteminin ilk sürümünün gereken operasyonel esnekliği veremediğini ifade ederek satıcıların kendi tahsilat kanallarını işletmesine öncelik tanımış, ağırlığı ürün keşfine vermişti. Google ise Shopify ortaklığıyla Ocak 2026’da Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurmuş, AI Mode ve Gemini üzerinden tahsilatı öncelikle ABD’deki belirli satıcılarla devreye almıştı. Fiberport da yerli işletmelere sohbet ortamında ödemeyi beklemek yerine ürün arama ve sepet oluşturmayı yapay zekaya devreden, tahsilat adımını ise sitenin kendi kasasında tutan hibrit yapıyı öneriyor. Firma bu süreci "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" biçiminde özetliyor. Bu sayede kargo seçimleri, adres kayıtları, fatura bilgileri ve sanal POS altyapısı işletmenin kurulu düzeninde işlemeye devam ediyor.

Eğer satıcı hesabı, bulunulan ülke ve aracı ödeme kuruluşu elveriyorsa tahsilatın doğrudan sohbet ekranında yapılması alternatif bir seçenek olarak ele alınıyor. Ancak Fiberport, bu adımın yalnızca basit bir API anahtarı tanımlamaktan ibaret olmadığını; başarısız işlem senaryoları, iptal ve iade süreçleri ile sipariş kesinleştirme adımlarının ayrıca test edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Google Gemini, Microsoft Copilot, Claude, Perplexity ve ChatGPT farklı işlem yeteneklerine sahip olduğundan çalışma kapsamı mağazanın kurulu altyapısına, hesap durumuna ve ülkesine göre belirleniyor. İlgili teknoloji isimleri resmi bir ortaklık değil, entegrasyon değerlendirme alanları olarak aktarılıyor.

Yapay zekayla alışveriş mimarisinde uygulanan üç açık standart ise birbirinin yerine geçmiyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Güvenlik tarafında ürün listeleyen modül ile para transferi ya da iade yöneten araçların yetki sınırları kesin olarak ayrılıyor. Oturum izolasyonu, OAuth denetimleri, hız sınırları ve işlem kayıtları uygulanıyor; hassas API anahtarları kullanıcı sohbetine ya da tarayıcıya yansıtılmıyor. Tekrarlanan tıklamalarda mükerrer sipariş kesilmemesi amacıyla idempotency anahtarları, webhook doğrulama imzaları ve yeniden deneme kuralları devrede tutuluyor.

Mağazalara sağlanan teknik kabiliyetler

Entegrasyon tamamlandığında çevrim içi satış sitelerinde şu işlemler yapılabiliyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Türkiye pazarındaki mevzuat ve kurallar doğrudan sisteme yansıtılıyor. Türk lirası üzerinden fiyatlama, KDV dahil/hariç ayrımları, taksit alternatifleri, peşin havale indirimleri, fatura tercihleri ve kargo muafiyet limitleri mağaza yönetim panelinden çekiliyor. Yapay zeka bağımsız olarak iskonto veya teslim günü belirleyemiyor. PayTR, iyzico ve banka sanal POS akışları mevcut sözleşme koşullarına göre incelenirken kart bilgileri sohbet penceresine yazdırılmıyor. Siparişin ödendiği ödeme sayfasının tetiklenmesiyle değil, yetkili ödeme kuruluşundan dönen sunucu onayıyla kesinleşiyor; iletişim kopmalarında mükerrer çekimi engelleyen mutabakat kuralları işletiliyor.

Sistemi kurmak için mevcut e-ticaret motorunu değiştirmek gerekmiyor. WooCommerce, Shopify, Ticimax, ikas, T-Soft veya kuruma özel geliştirilen sistemlerin API sınırları ve sepet yetkileri inceleniyor. Stok ve fiyatların farklı yerlerde tutulduğu düzensiz yapılarda öncelikle hangi kaynağın doğru kabul edileceği netleştiriliyor; ERP, muhasebe ve depo verileri eş zamanlı düzenleniyor.

Hedef sektörler ve test süreci

Fiberport sunduğu bu çözümü özellikle şu dört işletme kategorisine tavsiye ediyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Ürün verisi eksik sitelerde entegrasyon doğrudan başlatılmıyor, ilk olarak varyant ve kimlik sorunları çözülüyor. Firmanın 2019’dan bu yana yürüttüğü MakineUstası isimli teknik el aletleri projesi, parça şeması ve ürün ilişkilerinin nasıl kurulduğuna dair somut referans oluşturuyor. Kurulum aşamaları ise şöyle ilerliyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Süreçte başarı kriteri salt sohbet sayısı değil; sepete geçiş ve onaylanan sipariş hacmi olarak kabul ediliyor. Entegrasyon yapılmış olması ürünlerin harici yapay zeka modellerinde listeleneceğini garanti etmiyor. Altyapı ve veri durumuna göre planlanan çalışma hakkında fiberportglobal.com adresinden, 0212 259 0 259 telefon ve WhatsApp hattından veya [email protected] e-posta adresinden ayrıntılı bilgi alınabiliyor.