TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesi gerektiğini vurgulayarak yapay zekânın akademik hayattaki etkilerini ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğunu ele aldı.

Etik İlkeler ve Bilimsel Dürüstlük

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin yalnızca bilgi üretmekle yetinmeyip, bu birikimi toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Yapay Zekâ ve Akademik Sorumluluk

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesinin etik, hukuki ve toplumsal sorunları beraberinde getirdiğini söyleyen Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ çıktısı kullanımı, güvenilir olmayan kaynakların ortaya çıkması ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından sorun olarak niteledi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğu ve etik niteliğinden sorumlu olanın araştırmacı olduğunu belirtti. Ayrıca insan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini vurguladı.

Üniversiteler ve Türkiye’nin Bilim Vizyonu

Üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlatan Şeker, değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması ve eğitimde niteliğin korunmasının önemini vurguladı. Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji ve akademi alanındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini ifade ederek araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınması çağrısında bulundu. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını belirtti.

TÜBA’nın Destek Programları

Şeker, konuşmasında TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmalara değindi. Genç bilim insanlarının desteklenmesi, bilimsel terminolojinin geliştirilmesi ve uluslararası bilim diplomasisinin güçlendirilmesine yönelik faaliyetlerin, akademik üretimin niteliği ve bilimsel sorumluluk bilinciyle birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.