Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Kurul Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü sıfatıyla, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına İstanbul’daki Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Koyuncu konuşmasında iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihinde, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarında ve kültürel etkileşimlerde köklendiğini belirtti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci ele aldı.

Tarihsel Dönüm Noktaları ve Bilimsel İş Birlikleri

Koyuncu, 1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını söyledi. TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512–1789)” adlı eseri de katılımcılarla paylaştı.

Koyuncu, Avrupa Birliği destekli Water4All projesi kapsamında Roma’da yürüttüğü çalışmalara da değindi. Ayrıca İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasında ortak çabaların artırılmasının önemini vurguladı.

Bilim Diplomasisi ve Küresel Sorunlar

Koyuncu, TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına dikkat çekti. Bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendiren temel araçlardan biri olduğunu belirterek, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu çerçevede, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’nu (WSF) andı.

Oturumlarda Tarih ve Ticaret Tartışıldı

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ticaret alanında ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini sundu. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, Türkiye-İtalya ticaret ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bruges Bölgesel Entegrasyon Araştırmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.